Njė zonė, njė votė
16.12.2011
Prishtinė, 16 dhjetor - Kosova tė jetė njė zonė zgjedhore, tė votohet me lista tė hapura dhe votuesit tė kenė vetėm njė votė dhe pragu pėr tė hyrė nė Kuvend tė jetė natyral, janė rekomandimet qė Instituti KIPRED preferon tė bėhen nė kodin e zgjedhjeve nė Kosovė, tė prezantuara nė konferencėn pėr gazetarė tė mbajtur tė premten, mė 16 dhjetor, nė Prishtinė.
Instituti KIPRED ėshtė njė nga monitoruesit kryesorė tė sistemit zgjedhor nė Kosovė dhe tani, si pėrfaqėsues i shoqėrisė civile, ėshtė pjesė e procesit pėr pėrmirėsimin e zgjedhjeve nė Kosovė.
KIPRED ka analizuar me hollėsi ndryshimet e propozuara deri tani dhe ka studiuar ndikimin qė kėto ndryshime do tė kishin nė tėrė procesin e zgjedhjeve, duke pėrfshirė ndryshimet qė do tė bėheshin nė pėrbėrjen e Kuvendit tė Kosovės, nė pėrfaqėsimin rajonal, nė numrin e votave pėr zgjedhjen e njė deputeti dhe pragun pėr tė hyrė nė Kuvend. Nga kėto studime, qė prezantohen nė raportin mė tė ri tė KIPRED-it Modelimi i Kosovės me zona zgjedhore, KIPRED ka nxjerrė rekomandimet e veta qė ja ka pėrcjellė Komisionit pėr amendamentimin e Ligjit pėr Zgjedhjet e Pėrgjithshme nė Republikėn e Kosovės.
Modelimi qė ka bėrė KIPRED tregon se ndarja e Kosovės nė disa zona nuk do tė ndikojė nė mėnyrė thelbėsore nė pėrbėrjen e Kuvendit. Deri sa kjo do tė siguronte njė pėrfaqėsim tė rajoneve nė Kuvendin e Kosovės, nė tė njėjtėn kohė kjo do tė bėnte tė pabarabartė garėn pėr tė hyrė nė Kuvendin e Kosovės pasi do tė ndryshonte pragu pėr deputetė nė zona. Mė saktėsisht, deputetėt nė garė nė zonėn e Pejės do tė duhej tė siguronin mė shumė vota pėr tė hyrė nė Kuvend se sa deputetėt nė garė nė zonėn e Prizrenit. Prandaj, ndarja nė zona nuk duket si njė zgjidhje qė do tė ndihmonte garėn demokratike nė Kosovė.
Si ndryshim mė i rėndėsishėm, sipas KIPRED-it, ėshtė qė votuesit tė kenė vetėm njė votė, nė vend se tė kenė 10 si nė vitin 2007 apo 5 si nė vitin 2010. Nėse votuesit kanė vetėm njė votė atėherė ata do tė kenė mundėsi qė tė zgjedhin pėrfaqėsues tė tyre rajonal qė do ti pėrfaqėsojnė ata nė Kuvendin e Kosovės. Votimi me 5 vota ka qenė edhe njė prej instrumenteve kryesore pėr tė keqpėrdorė votėn nė zgjedhjet e vitit 2010 dhe heqja e kėsaj mundėsie do tė heqė automatikisht edhe mundėsinė pėr keqpėrdorim me votat e votuesve. Pėr mė tepėr, kjo do ta bėjė mė tė lehtė edhe votimin pėr vet votuesit.
KIPRED gjithashtu rekomandon qė listat tė jenė tė hapura dhe qė pragu pėr tė fituar njė ulėse nė Kuvendin e Kosovės tė jetė natyral. Kjo do tė sigurojė pėrfaqėsim mė tė drejtė tė tė gjitha grupeve apo edhe individėve dhe do tė hapte zgjedhjet pėr aktorė tjerė, pėrveē partive tė mėdha qė dominojnė skenėn politike nė Kosovė.
KIPRED beson qė kėto janė ndryshimet mė tė lehta dhe mė tė dobishme qė do tė siguronin proces mė tė mirė e mė tė drejtė tė zgjedhjeve nė Kosovė.